صفحه نخست » نشریات و پژوهش‌ها » نشريات موردی » استفاده از وجه نقد و ابزارهای پرداخت غیر...
نسخه مناسب چاپ اين صفحه يادداشت نشانی اين صفحه معرفی اين صفحه به ديگران

استفاده از وجه نقد و ابزارهای پرداخت غیر نقد(تجربه تعدادی از کشورها)

ترجمه و تدوین: بهزاد قیاسوند
 

مقدمه
پول عبارت است از آن چیزی که در داد وستد و مبادله مورد قبول افراد جامعه باشد. در خلال دوره‌های تکامل اقتصادی جوامع، مراحل مختلفی سپری شده تا پول به شکل امروزی آن رسیده است. بالغ بر نیم قرن پیش، در کنار ابزارهای پرداختی همچون اسکناس، مسکوک و چک، ابزارهای جدیدی وارد عرصه پرداخت شدند. با ورود این ابزارهای جدید پرداخت الکترونیکی، تغییرات زیادی در نحوه پرداخت‌ها به‌وجود آمد. در دهه 1990، استفاده از کارت‌های نقد (debit card) با سرعت زیادی در بسیاری از کشورهای اروپایی و ایالات متحده امریکا رایج شد. رواج ابزارهای پرداخت جدید، بیشتر بانک‌های مرکزی کشورها و کارشناسان را برآن داشت که به بررسی و مقایسه پرداخت‌های نقدی و پرداخت‌های الکترونیک بپردازند. مزایای زیادی از قبیل استفاده سهل و راحت، کاهش هزینه بانک‌های مرکزی و بانک‌ها، کاهش مصرف انرژی، حفظ محیط زیست، پایین آمدن ریسک مفقود یا ربوده شدن پول و... برای ابزارهای جدید برشمرده می‌شد.
نتایج تجربی تعدادی از تحقیقات نشان داد که مورد پذیرش قرار گرفتن کارت‌های نقد در پایانه‌های فروش توسط تجار، نقشی کلیدی در رشد روزافزون استفاده از کارت‌های مزبور داشته است.  اما با وجود رشد قابل ملاحظه در پذیرش ابزارهای پرداخت الکترونیک وعلیرغم مزایای برشمرده برای آن ، گرایش به استفاده از اسکناس در سطح بالایی قرار دارد و در حالی که حجم پرداخت‌های الکترونیک افزایش یافته، همزمان تقاضای اسکناس نیز با افزایش مواجه بوده است. جدول صفحه بعد نشان دهنده مبلغ اسکناس درجریان در حوزه یورو طی سال‌های 2008-2002 می‌باشد. لازم به ذکر است در این آمار اسکناس‌های 200 و 500 یورویی منظور نشده‌ است، زیرا این اسکناس‌ها معمولا" استفاده‌های معاملاتی ندارند و از آنها برای ذخیره ارزش ( store of value ) استفاده می‌شود. 
                            اسکناس درجریان حوزه یورو طی سال‌های 2002 الی 2008 

سال

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

مبلغ اسکناس در جریان

263

304

335

367

406

438

485

در این مقاله به طور اختصار به برخی از مطالعات انجام شده در این زمینه اشاره شده و با استفاده از اطلاعاتی که از سایت بانک مرکزی تعدادی از کشورها بدست آمده است موضوع مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت.

ایالات متحده امریکا
در رابطه با این کشور، دو مقاله در بولتن و نشریات فدرال رزرو سانفرانسیسکو مورد مطالعه قرار گرفت. در مقاله اول که توسط دو تن از کارشناسان و اقتصاددانان نوشته شده است،  نویسندگان به این نتیجه رسیده‌اند که علیرغم معرفی تکنولوژی‌های جدید پرداخت، هنوز نشانه‌ای از کاهش در تقاضای وجه نقد مشاهده نمی‌شود و احتمال می‌رود در 10 سال آینده این وضعیت ادامه داشته باشد. یکی از دلایل مهم سوق داده شدن افراد به وجه نقد ، ویژگی‌ منحصر به فرد بی‌نام بودن (anonymity) آن است که همین امر سبب می‌شود از آن به عنوان ذخیره ارزش نیز استفاده شود. درضمن پیش‌بینی کرده‌اند در 10سال آینده حجم پرداخت‌های نقدی، سالانه 7/1 درصد رشد داشته و پول نقد کماکان نقش مهمی در نظام پرداخت داشته باشد.
در مقاله بعدی که توسط رئیس فدرال رزرو سانفرانسیسکو نوشته شده   از دو منظر وظیفه پول (وسیله مبادله و ذخیره ارزش) به موضوع پرداخته شده و با بررسی آمارهای مربوط به اسکناس در جریان، این نتیجه عاید شده است که از دسامبر سال 2007 (آغاز دوره کسادی در امریکا) تا سال 2012، مبلغ اسکناس در جریان ایالات متحده رشد قابل توجهی داشته و 42 درصد بیش از 5 سال گذشته است، دلیل استفاده از وجه نقد، سهولت انجام پرداخت‌ها و مبادلات است و علاوه براینکه در همه‌جا مقبولیت دارد در مواقعی که امکان استفاده از سایر روش‌های پرداخت وجود ندارد می‌توان به آن تکیه نمود (به عنوان مثال در مواقعی از قبیل قطع برق و بلایای طبیعی). مزیت دیگر وجه نقد، بی‌نام بودن آن است. دلیل دیگر نگهداری وجه نقد، استفاده از آن به عنوان ذخیره است. به عبارت دیگر استفاده از وجه نقد به عنوان راهی با درجه ریسک پایین برای حفظ دارایی‌های مالی مخصوصا" در خلال دوران ناآرامی‌های سیاسی و مالی است.
 درک منافع و هزینه‌های نگهداری پول نقد دلایل افزایش یا کاهش تقاضا را برای آن مشخص می کند. اول، به موازات افزایش مخارج اقتصاد در طول زمان، میزان نگهداری وجه نقد نیز افزایش می‌یابد که این امر انعکاسی از نقش پول به عنوان وسیله پرداخت است. دوم، نگهداری وجه نقد در دوران ناآرامی‌های سیاسی و اقتصادی افزایش می‌یابد. سوم، با بالا رفتن نرخ بهره حساب‌های بانکی، هزینه فرصت نگهداری وجه نقد نیز بالا رفته و تمایل افراد برای نگهداری وجوه نقد کمتر می‌شود و در آخر به شرط ثابت بودن سایر عوامل، افزایش دسترسی به گزینه‌هایی با هزینه کم موجب کاهش نگهداری وجه نقد خواهد شد.
البته نویسنده در ادامه مقاله میزان تقاضا برای اسکناس ایالات متحده را فقط متاثر از رویدادهای داخلی این کشور نمی‌داند. اتفاقات سایر کشورها را نیز دراین‌خصوص حائز اهمیت می‌داند. بحران مالی اروپا نقشی بسیار مهم در تقاضا داشته است. به موازات وخیم‌تر شدن اوضاع بحران اروپا در بهار سال 2010 تمایل به نگهداری دلار امریکا شدیدا" افزایش یافت. وجود ناآرامی‌های سیاسی و اقتصادی و نیز عدم اطمینان درباره آینده سبب گردید اروپایی‌ها بخشی از یوروهای خود را به دلار آمریکا  تبدیل کنند.

کانادا
در کشور کانادا نیز دو مقاله در رابطه با استفاده از وجه نقد که در نشریات بانک مرکزی این کشور درج گردیده است مورد بررسی قرار گرفت. در یکی از این مقالات،  نویسندگان براساس تحقیقی به نام بررسی روش‌های پرداخت (Methods-of-Payment) که توسط بانک مرکزی کانادا در سال 2009 انجام شده است، اطلاعات مربوط به مخارج شخصی 6800 نفر را از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و علاوه برآن از 3500 نفر درخواست شد که اقلام مخارج روزانه مربوط به 3 روز خود را ثبت نمایند. یکی از یافته‌های یادداشت‌های روزانه این بود که اگرچه کارت‌های نقد و اعتباری نزدیک به 80 درصد از معاملات را از نظر مبلغ شامل می‌شود، وجه نقد هنوز روش غالب پرداخت از حیث تعداد می‌باشد و 54 درصد از کل معاملات به این روش تعلق دارد. با استفاده از سوابق یادداشت‌های روزانه خرید، نویسندگان، مدل‌ ساده‌ای را درخصوص انتخاب بین وجه نقد و سایر روش‌های پرداخت تخمین زدند. نتایج حاصله، دلایل استفاده شایع از وجه نقد را در کشور کانادا نشان می‌داد. وجه نقد، مخصوصا" در معاملات خرد و در بین تجار بسیار مقبولیت دارد، سهولت، سرعت، هزینه‌های کم نقل و انتقال، سهولت استفاده از آن برای کنترل مخارج و نیز بی‌نام بودن، دلایل استفاده گسترده از وجه           نقد می‌باشد.
درمقاله دیگر  نیز ضمن بهره‌گیری از روش تحقیق سال 2009 و نتایج آن، به مطالبی از قبیل استفاده از انواع ابزارهای پرداخت الکترونیک و نوآوری‌های بوجود آمده در این زمینه اشاره شده است. بررسی آمارهای مربوط نشان می‌دهد که در کشور مورد بحث، سهم وجه نقد در پرداخت‌های خرد طی 20 سال گذشته کاهش داشته است. روند استفاده از ابزارهای پرداخت خرد نشان دهنده آن است که در اوایل دهه 1990 بیش از 80درصد از حجم و حدود 50درصد از مبلغ تراکنش‌هادرپایانه های فروش (POS) به صورت نقدی بوده است. سهم مزبور در سال 2011 به حدود 50درصد حجم و 20 درصد مبلغ تراکنش‌ها رسید ودر مقابل سهم پرداخت‌های الکترونیکی از قبیل کارت‌های نقد و اعتباری افزایش یافت. علیرغم کاهش سهم نقد در پایانه های فروش، وجه نقد عمده‌ترین وسیله پرداخت در معاملات خرد است.
علاوه بر‌این در کشور کانادا از وجه نقد علاوه بر استفاده در معاملات، به عنوان ذخیره ارزش نیز استفاده می‌شود. سهم اسکناس‌های با مبلغ بالا طی سال‌های 2007 تا 2009 یعنی در زمان بحران مالی جهانی افزایش داشته است که این موضوع به این معنی است اسکناس‌های مزبور به منظور مقاضد غیر‌معاملاتی (non-payment purpose) مورد استفاده قرار گرفته‌اند.
نتیجه کلی این است که وجه نقد هنوز به طور گسترده به‌خصوص در معاملات خرد مورد استفاه قرار می‌گیرد و درضمن، نوآوری‌های پرداخت در صورتی مورد پذیرش تجار قرار می‌گیرد که مورد تقاضای مصرف کنندگان باشدو مصرف‌کنندگان به شرطی نوآوری‌های مزبوررا تقاضا می‌کنند که مورد پذیرش تجار باشد.

حوزه یورو
در سال‌های 2008 و 2009 توسط بانک مرکزی اروپا (ECB) دو تحقیق درخصوص بررسی مصرف اسکناس یورو بین خانوارها و شرکت‌ها در منطقه یورو انجام شده که نتایج آن طی مقاله‌ای در بولتن ماهانه بانک مرکزی اروپا (آوریل 2011) به چاپ رسیده است.
نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد در سال 2008 در منطقه یورو، وجه نقد ابزاری مهم در پرداخت‌ها بوده است و ارزش معاملات نقد هنوز بین 5/1 تا 2 برابر مبلغ پرداخت‌های الکترونیک در پایانه‌های فروش بوده است. به نظر می‌رسد وجه نقد مرجح‌ترین وسیله پرداخت برای معاملات زیر 100 یورو می‌باشد. اما تعداد قابل توجهی از افراد (20درصد از پاسخ‌دهندگان به سئوالات تحقیق) حتی برای مبالغ تا 1000 یورو معمولا" از وجه نقد استفاده می‌کنند. تفاوت قابل ملاحظه‌ای در رفتار خانوارها در کشورهای مختلف وجود دارد. در کشورهایی از قبیل اتریش، ایتالیا و اسپانیا مردم اغلب از وجه نقد استفاده می‌کنند. در کشورهای فرانسه و هلند نیز از وجه نقد کمترین استفاده می‌شود. در بخش هتل و رستوران و نیز تجارت خرده‌فروشی و عمده‌فروشی، وجه نقد بیشترین مصرف را دارد. دراین بخش‌ها، بیشترین سهم هزینه شرکت‌ها به صورت نقد پرداخت می‌شود. اما به طور کلی شرکت‌ها سهم کوچکی از هزینه‌های خود را نقدی پرداخت می‌کنند.
نتایج مستقیم تحقیق و روش غیرمستقیم درخصوص برآورد مقدار استفاده از وجه نقد به عنوان ذخیره ارزش نشان می‌دهد که مقدار وجه نقد ذخیره شده در منطقه یورو نسبت به مبلغ اسکناس درجریان قابل توجه است.
از زمان معرفی یورو و در تمام مدت، هزینه فرصت نگهداری وجه نقد که به دلیل نرخ تورم و نرخ بهره‌کم، پایین بوده در این پدیده نقش داشته است. اگرچه تحقیقات در سال های 2008 و 2009 انجام شده ولی در حال حاضر هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که در مصرف وجه نقد تغییر قابل توجهی به وجود آمده باشد. اما احتمالا" سهم کل معلامات انجام شده به وسیله پرداخت‌های الکترونیک کمی افزایش یافته است که این امر ناشی از افزایش در تعداد ترمینال‌های پرداخت، توسعه زیربناها و برنامه‌های تشویقی برای گسترش پرداخت‌های الکترونیک می‌باشد. با نگاه به آینده و در میان مدت می‌توان انتظار داشت "وجه نقد" به عنوان یک ابزار مهم پرداخت باقی خواهند ماند و ابزارهای جدید پرداخت تاثیری ملایم در این خصوص خواهند داشت.

آلمان
بانک مرکزی کشور آلمان در سال 2011 مطالعه‌ای را درخصوص استفاده از وجه نقد و ابزارهای پرداخت غیرنقدی در این کشور انجام داده است.  براساس نتایج این مطالعه، در سال مزبور، وجه نقد هنوز شایع‌ترین ابزار مورد استفاده در آلمان بوده است. با این وجود، سهم پرداخت‌های نقدی از 58درصد در سال 2008 به 53درصد در سال 2011 رسیده است.
فرآیند جایگزینی وجه نقد با ابزارهای غیرنقد به دلیل برخی از عوامل تحت تاثیر قرار گرفته است. یکی از عوامل مهم، گستردگی استفاده از کارت‌های پرداخت می‌باشد. تعداد ترمینال مورد نیاز برای پردازش پرداخت‌های الکترونیک از 000´593 در سال 2008 به 000´710 در سال 2011 رسیده که رشدی معادل 20درصد را نشان می‌دهد.
همچنین عواملی وجود دارد که بر استفاده از وجه نقد تاثیرافزایشی داشته است. یکی از این عوامل، تعداد قابل توجه دستگاه‌های خود پرداز و شعب مؤسسات اعتباری است که دسترسی به  برداشت  وجه نقد را تسهیل می‌کند. تعداد دستگاه‌های خودپرداز و خود دریافت از 500´55 در سال 2008 به 500´56   در سال 2011 رسیده است.
به طور کلی روند استفاده از ابزارهای پرداخت غیرنقد، کند و بطئی اما مستمر می‌باشد. نهایتا" این مصرف‌کنندگان و خرده‌فروشان هستند که تصمیم می‌گیرند کدام یک از ابزارهای پرداخت را استفاده کنند. علاوه براین، مصرف‌کنندگان آلمانی، در زمینه عادات پرداخت، محافظه‌کار و سنتی هستند. تقریبا" 60درصد از مصاحبه شوندگان و پاسخ‌دهندگان به سئوالات تحقیق، اظهار نمودند تمایل به استفاده از ابزار پرداختی را دارند که با آن خوگرفته‌اند که این امر، احتمالا" هرگونه تغییر سریع در رفتارهای پرداخت را خنثی می‌نماید. به عبارت دیگر "وجه نقد" ابزاری متداول و رایج در سال‌های آینده خواهد بود.

استرالیا
طبق آمارهای مندرج در گزارش سالانه بانک مرکزی استرالیا  در سال   2012، در پایان  ماه ژوئن  سال مذکور، انتشار اسکناس به 1/1 میلیارد قطعه و به  مبلغی معادل  6/53  میلیارد دلاربالغ گشت.  جدول زیر نشان دهنده  انتشار اسکناس بر حسب مبلغ از  سال 2004 تا سال 2012 در کشور  استرالیا  می‌باشد.

انتشار اسکناس
«ارقام به میلیون دلار - استرالیا»

پایان ماه ژوئن

5 دلاری

10 دلاری

20 دلاری

50 دلاری

100 دلاری

جمع

2004

533

791

2533

15941

14224

34022

2005

539

837

2584

16740

14924

35624

2006

572

857

2690

18044

15903

38066

2007

591

894

2846

19228

16730

40289

2008

614

917

2732

20111

17690

42064

2009

644

954

2651

23721

20117

48087

2010

673

983

2653

23711

20740

48760

2011

731

1010

2796

24288

21234

50059

2012

737

1059

2980

25663

23156

53595

 همانگونه که مشاهده می‌شود در طی سال های مذکور، انتشار اسکناس مرتبا" رشد داشته و در سال 2012 نسبت به سال قبل حدودا" با 1/7درصد افزایش مواجه بوده است. رشد متوسط سالانه انتشار اسکناس در 5 سال گذشته و تا ماه ژوئن 2012، 9/5درصد می‌باشد که کمی بالاتر از رشد متوسط سالانه 10 سال گذشته (3/5درصد) است. تقاضای کل برای تمام اسکناس‌ها در سال اخیر با رشد بیشتری همراه بوده که عمدتا" این رشد ناشی از تقاضای اسکناس‌های با مبلغ بالا می‌باشد.
بانک مرکزی استرالیا برای مواجهه با نوسانات فصلی تقاضا و کاهش ریسک‌های مربوط به شوک‌های سیستمی، مبادرت به نگهداری ذخیره احتیاطی می‌نماید. بانک‌های تجاری می‌توانند در طی سال از بانک مرکزی، اسکناس دریافت کنند اما در ایام کریسمس و عید پاک تقاضای اسکناس بانک‌ها از بانک مرکزی افزایش می‌یابد.

سوئیس
در یکصد و پنجمین گزارش سالانه بانک مرکزی سوئیس (سال 2012) در بخش مربوط به اسکناس درجریان، اشاره شده است که به دلیل ادامه نا‌اطمینانی در بازارهای مالی و نرخ‌های بهره پایین، تقاضا برای اسکناس در سال مزبور افزایش داشته است. متوسط مبلغ اسکناس درجریان به 7/54 میلیارد فرانک رسید که نسبت به رقم سال 2011 (3/49 میلیارد فرانک) رشدی حدود 11درصد را نشان می‌دهد. تعداد اسکناس درجریان نیز از 3/336 میلیون قطعه در سال 2011 به 9/357 میلیون قطعه در سال 2012 بالغ گشت که با رشدی معادل 4/6درصد مواجه بوده است. رشد اسکناس درجریان عمدتا" متعلق به اسکناس‌های با مبلغ بالا می‌باشد.

تایلند
در بانک مرکزی تایلند نیز در رابطه تاثیر ابزارهای پرداخت‌های الکترونیک بر استفاده از وجه نقد در سال 2010 تحقیقی انجام شده است  که به طور خلاصه به نتایج تحقیق مزبور اشاره می‌شود.
- شواهد مورد بررسی نشان می‌دهد که توسعه پرداخت‌های الکترونیک در این کشور امید بخش می‌باشد و انواع مختلفی از ابزارهای جایگزین وجه نقد مخصوصا" کارت‌های نقد (debit card) در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. با استفاده از مدل ارائه شده برای سنجش تاثیر پرداخت‌های الکترونیک و کارت‌های پرداخت بر استفاده از وجه نقد، چنین نتیجه شده است که GDP و نرخ بهره تاثیر معنی‌داری بر تقاضای اسکناس دارد. ضریب همبستگی نسبتا" بالای GDP که حدود 42/0 می‌باشد بدین معنی است که GDP نقش مهمی در تقاضای وجه نقد دارد. علاوه براین، افزایش دستگاه‌های خودپرداز نیزدر افزایش تقاضای اسکناس بخصوص در معاملات با مبلغ پایین موثر می باشد.
- نتایج تجربی نشان می‌دهد که برخی از روش‌های پرداخت الکترونیک از قبیل کارت‌های نقد بر سطح تقاضای کلی اسکناس اثر کاهنده دارد. ضریب همبستگی تخمین زده شده معادل 15/0- می‌باشد، یعنی 10درصد افزایش در تراکنش‌های کارتی منجر به کاهش در تقاضای معاملات نقدی در حدود 5/1درصد خواهد شد. البته چنین استنباطی را می‌بایست محتاطانه ابراز نمود.
- علیرغم وجودجایگزین‌های کارت‌های نقد، وجه نقد به عنوان اصلی‌ترین ابزار پرداخت در سال‌های آینده در این کشور مخصوصا" در معاملات خرد و کوچک مورد استفاده قرار خواهد گرفت. بی‌نام بودن وجه نقد،استفاده از آن به عنوان ابزاری برای نگهداری ذخیره و سهولت استفاده از آن در اثر رشد زیاد تعداد دستگاه‌های خودپرداز، عواملی هستند که در ترجیح و گرایش مصرف‌کنندگان به وجه نقد نقش‌های کلیدی دارند. رشد مداوم نگهداری سرانه اسکناس که از 12000 بات (Baht) به 16500 بات طی سال‌های 2009-2004 رسیده، اهمیت استفاده از وجه نقد را در معاملات نشان می‌دهد. گزینه‌های الکترونیک قادر نخواهد بوددر آینده نزدیک تمام منافع وجه نقد را پوشش دهند. بنابراین تقاضای کلی برای وجه نقد در سطح فعلی در آینده وجود خواهد داشت و تجربه بسیاری از کشورها نیز نشان می‌دهد که نوعا" تغییر ترجیح و عادات مردم در زمینه استفاده از ابزارهای الکترونیکی به جای وجه نقد زمان‌بر بوده و لذا برای نیل به موفقیت در این زمینه نیاز به تلاش بیشتری می‌باشد.
 
ترکیه
براساس گزارشی که در سال 2012 توسط بانک تسویه  بین المللی منتشر گردیده ، اگرچه در سال‌های اخیر در این کشور تمایل به استفاده از روش‌های پرداخت جایگزین افزایش یافته، وجه نقد عمده‌ترین وسیله برای پرداخت‌های خرد می‌باشد. البته رقم دقیقی در مورد پرداخت‌های نقدی موجود نیست. در مارس 2011 جمع مبلغ اسکناس و مسکوک درجریان به 1/52 میلیارد لیر بالغ گشت. سهم نقد به M1 در سال 2011، 2/51درصد بود که این سهم نشان دهنده اهمیت پرداخت‌های نقدی در ترکیه می‌باشد. بانک‌ها، استفاده از دستگاه‌های خودپرداز برای برداشت‌های نقدی را تشویق می‌نمایند و استفاده از این دستگاه‌ها درحال افزایش است.
استفاده از وجه نقد برای پرداخت حقوق و دستمزد و حقوق بازنشستگی به دلیل افزایش استفاده از حساب های انتقال اعتباری در حال کاهش است.
 
خلاصه و نتیجه‌

میزان مصرف وجه نقد و رابطه آن با استفاده از ابزارهای پرداخت الکترونیک موضوعی است که از ابتدای معرفی ابزارهای پرداخت جدید همواره مورد توجه بانک‌های مرکزی، دولت‌ها و اقتصاددانان بوده و بسیاری از کشورها به علت هزینه‌هایی که به واسطه استفاده از وجه نقد به اقتصاد تحمیل می‌شود به دنبال کاهش هزینه‌ها و نتیجتا" ترغیب افراد به استفاده از ابزارهای غیرنقد هستند. کاهش هزینه‌ها و ایجاد شفافیت در پرداخت‌ها اهدافی است که در این زمینه مدنظر بانک‌های مرکزی است.
در اقتصادهای پیشرفته ایالات متحده و حوزه یورو جمعا" 160 میلیارد معاملات غیرنقدی طی سال 2009 صورت پذیرفته که این بالاترین تعداد در دنیا می‌باشد ولی هنوز این تعداد، تحت الشعاع معاملات نقدی است. درواقع بیش از 80درصد از کل معاملات (حدود 715 میلیارد) با وجه نقد انجام شده و همچنین در سال مزبور میزان وجه نقد درجریان در ایالت متحده و حوزه یورو بدون احتساب اسکناس‌های 100 دلاری، 200 و 500 یورویی، حدودا" ارزشی معادل 675 میلیارد یورو داشته است.  بررسی و مطالعه اکثر تحقیقاتی که در کشورهای مختلف انجام شده و در این نوشتار به تعدادی از آن‌ها اشاره شده است نشان می‌دهد گزینه‌های الکترونیک پرداخت موفق به رقابت یا خصوصیات منحصر به فرد "وجه نقد" نشده‌اند. انحصاری‌ترین ویژگی وجه نقد، بی‌نام بودن (anonymity) آن است. بیشتر مردم از پول به عنوان وسیله مبادله و ذخیره استفاده می‌کنند و "وجه نقد" به راحتی از عهده انجام این دو وظیفه اصلی پول برمی‌آید. در وظیفه دوم، اسکناس‌های با مبالغ بالا نقش مهم‌تری را ایفا می‌کنند و در دوران ناآرامی‌های سیاسی و اقتصادی این نقش، اهمیت بیشتری می‌یابد.
به طور کلی، مطالعه تحقیقات انجام شده و آمارهای مربوط به اسکناس درجریان در تعداد قابل توجهی از کشورها نشان می‌دهد که عواملی از قبیل مخارج کلی اقتصاد، تورم، نرخ بهره، هزینه‌های مربوط به استفاده از ابزارهای پرداخت الکترونیک ، اوضاع اقتصادی و سیاسی و عادات و رفتار مردم نقش موثر و مهمی در مصرف "وجه نقد" دارد و در کوتاه مدت انتظار کاهش مصرف "وجه نقد" متصور نیست. درنتیجه بانک‌های مرکزی می بایست برای مواجهه با هر شرایطی  آماده و مهیا باشند.