۱۰ شهریور ۱۴۰۵
رئیس شورای فقهی بانک مرکزی بر لزوم توجه به شیوه های نوین تامین مالی تاکید کرد: برای عبور از بنبستهای تامین مالی تولید، شبکه بانکی باید از روشهای سنتی عبور کرد و الگوهای نوینی همچون «مرابحه هوشمند» و «مشارکت اولویتدار» را که هماکنون به صورت پایلوت در برخی بانکها اجرا میشود، به عنوان نقشه راه عملیاتی و فراگیر ساخت.
به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، آیتالله غلامرضا مصباحیمقدم در سی و ششمین همایش بانکداری اسلامی با آسیبشناسی دقیق روندهای پولی، بر لزوم جلوگیری از انحراف جریان نقدینگی از بخش واقعی اقتصاد به سوی سوداگری تاکید کرد.
وی با تاکید بر اینکه نرخگذاری دستوری برای تمامی تامینهای مالی با منطق بانکداری اسلامی همخوانی ندارد، اظهار داشت: ما در شورای فقهی مصوب کردهایم که بانکها نباید برای همه خدمات نرخگذاری کنند. در پروژههای خاص که در قالب "صندوق پروژه" تعریف میشوند، بازدهی باید بر اساس عملکرد واقعی پروژه تعیین شود؛ چرا که هدف اصلی بانک باید انتخاب پروژههایی با بازدهی بالاتر و رعایت حقوق سپردهگذاران باشد.
منابع ارزی و ضرورت مدیریت تراز بازرگانی
مصباحیمقدم با طرح این پرسش که «چرا با وجود تراز بازرگانی مثبت در صادرات نفتی و غیرنفتی، شاهد کمبود ارز برای واردات مواد اولیه کارخانجات هستیم؟»، تاکید کرد: آمارهای سال گذشته نشان میدهد که صادرات کشور (نفتی و غیرنفتی) در مجموع بیش از واردات بوده است. ولی در مواردی شاهد مشکلاتی برای تامین ارز تولیدکنندگان بوده ایم. برای حل این مسئله باید هرگونه تامین ارز برای واردات کالاهای غیرضروری در شرایط کنونی متوقف شود و منابع محدود ارزی با اولویتبندی دقیق، فقط در اختیار تولیدکنندگان برای واردات مواد اولیه قرار گیرد تا خطوط تولید کشور فعال باقی بمانند.
ترویج ابزارهای نوین بانکی؛ از «مرابحه هوشمند» تا «مشارکت اولویتدار»
رئیس شورای فقهی بانک مرکزی، از ۲ الگوی موفق بانکی که در راستای بانکداری واقعی و شرعی طراحی شدهاند، تقدیر کرد و خواستار گسترش آنها شد که یکی مرابحه هوشمند بوده و این الگو با بهرهگیری از نرمافزارهای یکپارچه، فرایند وکالت بانک برای مشتری را حذف کرده و بانک به طور مستقیم کالا را از بنگاه تولیدکننده یا تاجر خریداری و به مشتری تحویل میدهد. این روش باعث میشود پول دقیقاً به هدف تولید اصابت کرده و از انحراف آن جلوگیری شود. و دومی مشارکت اولویتدار است که برای حل مساله «خطر اخلاقی» و اطمینان از سودآوری برای بانک، این الگو طراحی شده است. در این مدل، در صورتی که سودی از مشارکت حاصل شود، بانک دارای اولویت است و پس از آن منافع شریک (مشتری) در نظر گرفته میشود. این طراحی بهطور کامل در شورای فقهی بررسی و تأیید شده است.
آیتالله مصباحیمقدم خاطرنشان کرد: سیاست ما در شورای فقهی این است که هر طرحی که بتواند عملیات بانکی را به واقعیتهای اقتصادی نزدیک و از صوریسازی جدا کند، پس از بررسی و اجرای آزمایشی (پایلوت)، به عنوان مدل برتر به سایر بانکها توصیه خواهد شد. از تمام مدیران عامل بانکها میخواهم که این مسیر را با جدیت دنبال کنند تا بانکداری اسلامی از مباحث نظری به مرحله پیادهسازی کامل در شبکه بانکی برسد.